Η ΑΓΑΠΗ ΥΠΑΡΧΕΙ
Για πολύ καιρό έζησα στα προάστια.
Η πρώτη μου ανάμνηση είναι από τα προάστια.
Στα όρια της μνήμης μου, ο προαστιακός περνά.
Όπως στις ταινίες.
Η μνήμη και οι ταινίες είναι γεμάτες αντικείμενα
που δε θα μπορέσουμε ποτέ ξανά να κατανοήσουμε.
Για πολύ καιρό έζησα σ' αυτή τη γειτονιά του Κουρμπεβουά.
Οι βόμβες ρήμαξαν τα παλιά σπίτια.
Γλίτωσε η εκκλησία που βρήκε έτσι χώρο ν' αναπνεύσει.
Θ' αντάλλαζα αυτές τις ιερές πέτρες μ' ένα θύμα: ένα συμμαθητή μου.
Θυμάμαι, τραγουδούσαμε στη διπλανή τάξη:
«Ας πεθάνουμε για την πατρίδα!
Μια μέρα δόξας αξίζει όσο εκατό χρόνια ζωής.»
Οι χάρτες γεωγραφίας του Vidal de La Blache...
ξυπνούσαν την επιθυμία για μακρινά ταξίδια
και κυρίως συντηρούσαν την ψευδαίσθησή τους στα φτωχά μας τοπία.
Ένα αγνό βλέμμα μπορεί να διαβάσει δίχως πίκρα αυτό το τοπίο
όπου η τέφρα, η σκόνη και η σκουριά
είναι, θαρρείς, οι εμφανίσεις βαθύτερων γεωλογικών στρωμάτων.
Palais, Palace, Eden, Magic, Lux, Kursaal...
Η ωραιότερη νύχτα της εβδομάδας ξεκινούσε το απόγευμα της Πέμπτης.
Στοιβαγμένα στην πρώτη σειρά, στις καλύτερες θέσεις,
τ' αγόρια και τα κορίτσια με λίγες δεκάρες
γίνονται βασιλιάδες και βασίλισσες για 2 ώρες.
Καθώς οι πύργοι των Grands Moulins de Pantin
μοιάζουν με οχυρό που ζωγράφισε ο Ουγκώ,
οι στοίβες γυαλιών στην όχθη του καναλιού του Ουρκ
λάμπουν πιο πολύ κι από πολύτιμους λίθους.
Όταν είσαι 15 χρονών,
ξεπερνάς εύκολα με το ποδήλατο έναν εκπαιδευόμενο τροχαστή.
Ο χειμωνιάτικος αγέρας έσχιζε το πάρκο του Μπουά ντε Βενσέν
ηπιότερα από αυτόν που θα ακολουθούσε
και θα έβλεπε τους ελιγμούς των πάντσερ στο πεδίο.
Βόλτες, τα πρώτα φλερτ στις όχθες του Μάρνη,
σκιές και βωβοί χοροί, αφού στα κορίτσια απαγορεύονταν ο χορός,
τα υπαίθρια ταβερνάκια θα έκλειναν.
Οι παλιές βουτιές στο Μάρνη, το Ελντοράντο του χθες,
σιωπηλές και σπάνιες, κοιμούνται μπροστά στη λάσπη.
Ξαφνικά, οι δρόμοι είναι αργοί και ήσυχοι.
Πού 'ναι τα υπαίθρια κέντρα, τα τηγανητά στη Σουρέν;
Το Παρίσι έπαψε να χορεύει στους σκοπούς του ακορντεόν.
Τα προάστια έχουν παγώσει στο αγαπημένο σκηνικό του γαλλικού κινηματογράφου.
Στο Μοντρέιγ, το στούντιο του Μελιές κατεδαφίζεται.
Έτσι αθόρυβα χάνονται τα θαύματα και οι απολαύσεις.
«Τα θλιβερά, βαρετά προάστια παρελαύνουν αδιάφορα στη βροχή»,
τραγουδούσε η Πιαφ.
Τα θλιβερά, βαρετά προάστια παρελαύνουν αδιάφορα στη βροχή.
Η πλήξη είναι ο κύριος παράγοντας διάβρωσης των φτωχών τοπίων.
Τα κάστρα της παιδικής ηλικίας απομακρύνονται,
ενήλικες επιστρέφουν στην αυλή του σχολείου τους, όπως στο διάλειμμα,
και μετά τα τρένα τούς μεταφέρουν.
Τα προάστια μεγαλώνουν για να τεμαχιστούν σε μικρά οικόπεδα.
Τα μεγάλα προάστια είναι η εκλεκτή γη των μικρών σπιτιών.
Είναι η παραφροσύνη της μικρότητας.
Το σπιτάκι μου, ο κηπάκος μου, μια κερδοφόρα δουλίτσα,
μια καλή, ήσυχη ζωούλα.
Η ζωή περνά περιμένοντας το μισθό, μετριέται σε εργατοώρες,
είναι πλούσια σε υπερωρίες,
λογαριάζεται σε όρους περίθαλψης, ασφάλειας, σύνταξης, ασφάλισης.
Άνθρωποι αγοράζουν τα πάντα σε τιμή λιανικής
και πωλούν τον εαυτό τους σε τιμή χονδρικής.
Η ΕΥΤΥΧΙΑ ΜΟΥ
ΣΕ ΠΕΙΣΜΑ ΤΩΝ ΠΑΝΤΩΝ
ΟΙ ΣΚΥΛΟΙ ΔΑΓΚΩΝΟΥΝ
Ο κόσμος ζει στην κουζίνα. Είναι το μικρότερο δωμάτιο.
Εκτός από τις γιορτές, η τραπεζαρία ανοίγει μόνο για καθαριότητα.
Είναι το μεγαλύτερο δωμάτιο.
Εκεί φυλάγονται προσεκτικά τα πολύτιμα αντικείμενα.
Ζωές των οποίων το μέλλον έχει ήδη παρελθόν
και το παρόν μια αιώνια οσμή προσμονής.
Τα σπίτια των προαστίων ίσως είναι μια ελάσσων έκφραση...
της έλλειψης φιλοξενίας και γενναιοδωρίας των Γάλλων.
Θα απειληθεί πριν εξαφανιστεί τελείως
σ' έναν υπόγειο αγώνα που δεν είναι όμως πάντοτε αθόρυβος.
Οι τολμηροί χτίζουν μέχρι εκεί που δεν παίρνει.
Η αστική περιοχή του Παρισιού έχει το λιγότερο πράσινο απ' όλες τις πόλεις του κόσμου.
Παρ' όλα αυτά, η συστηματική καταστροφή των παλιών πάρκων
δεν έχει ολοκληρωθεί.
Μακελειό στο βωμό της κερδοσκοπίας
που υπηρετεί τη μόδα της κατοικίας επίπλαστης χλιδής,
υπό την εγγύηση αιωνόβιων δέντρων.
Έχει έρθει ο καιρός των στρατώνων για πολίτες.
Συγκεντρωτικό περιβάλλον, πληρωτέο με δόσεις,
πολεοδομία σχεδιασμένη με βάση το οδικό δίκτυο,
φτηνά υλικά που φθείρονται πριν το πέρας των εργασιών.
Η θέα γενικώς ανιαρή.
Τα παράθυρα τείνουν προς εξαφάνιση, μιας και δεν υπάρχει τίποτα να δεις.
Οι εργολάβοι νοσταλγούν τα έργα που γίνονταν
για λογαριασμό της ναζιστικής οργάνωσης Todt.
Ολοκλήρωση του διαχωρισμού των τάξεων,
εισαγωγή του διαχωρισμού των ηλικιών:
συνομήλικοι γονείς με ισάριθμα συνομήλικα τέκνα.
Δε διαλέγεις. Διαλέγεσαι.
Φρόνιμα παιδιά παρουσιάζουν την εικόνα που θέλουν οι δάσκαλοι.
Σκοτεινά παιχνίδια στα τεράστια υπόγεια.
Προκατασκευασμένα παιχνίδια ή απόδραση;
Ποιες θα είναι οι αναμνήσεις τους;
Η ευτυχία θα καθοριστεί από επιτροπές μελετών.
Οι «κόκκινες» συνοικίες θα βαφτούν ροζ.
Ποιος υποστηρίζει ακόμα ότι οι Γάλλοι δεν είναι πειθαρχημένοι;
Μια ολάκερη εύρωστη τάξη συνιδιοκτητών είναι έτοιμη για την αλλαγή φρουράς.
Κάνει σωστές επιλογές:
απομιμήσεις κουλτούρας εντός απομιμήσεων κατασκευών.
Όλο και πιο πολύ η διαφήμιση υπερέχει της πραγματικότητας.
ΔΩΡΕΑΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ
ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ ΦΛΩΡΙΔΑ ΟΛΕΣ ΟΙ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΝΕΣΕΙΣ
Ζουν 3 χιλιόμετρα μακριά από τα Ηλύσια Πεδία.
Ελαφρές κατασκευές από σανίδες και πισσωμένα χαρτόνια...
που αναφλέγονται πολύ εύκολα.
Για μαγείρεμα και φως χρησιμοποιούν πετρέλαιο.
Αριθμός μικροβίων ανά κυβικό μέτρο αέρα που αναπνέει
μια πωλήτρια σ' ένα πολυκατάστημα: 4.000.000.
Αριθμός χαρακτήρων που πληκτρολογεί ανά έτος μια δαχτυλογράφος: 15.000.000.
Έλλειμμα σε παιχνιδότοπους και χώρους άθλησης: 75%.
Έλλειμμα σε νηπιαγωγεία: 99%.
Αριθμός λυκείων στους δήμους του Σηκουάνα: 9.
Στο Παρίσι: 29.
Ποσοστό παιδιών εργατών που φοιτούν στο πανεπιστήμιο: 3%.
Στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού: 1,5%.
Ποσοστό παιδιών εργατών που σπουδάζουν Ιατρική: 0,9%.
Που σπουδάζουν Φιλολογία: 0,2%.
Αριθμός θεάτρων στα προάστια του Παρισιού: 0.
Αίθουσες συναυλιών: 0.
Το μισό έτος οι ώρες ελευθερίας είναι τη νύχτα.
Αλλά κάθε πρωί σε κατατρέχει ο φόβος ότι θα αργήσεις.
Αναχώρηση μέσα στα σκοτάδια. Τρέξιμο μέχρι το σταθμό.
Τυφλό και χαοτικό ταξίδι
με έναν όχλο συμπαγή και ιδρωμένο.
Βουτιά στο ανιαρό μετρό. Ατέλειωτες γραμμές ανταπόκρισης.
Αυτόματες πόρτες. Συνωστισμός από υπεράριθμους επιβάτες.
Μετεπιβίβαση σε λεωφορείο.
Η δουλειά είναι απολύτρωση.
Το απόγευμα, φτου κι απ' την αρχή:
δύο, τρεις, τέσσερις ώρες διαδρομής κάθε μέρα.
Αυτό το γκρίζο νερό ανακινείται μόνο τα πρωινά και τ' απογεύματα.
Οι περισσότεροι στρατιώτες στο μέτωπο της δουλειάς,
τα μετόπισθεν κρατούν,
η χώρα βρίσκεται στο χαμηλότατο σημείο της παλίρροιας.
Το λεωφορείο, με εκατομμύρια χιλιόμετρα,
κι ο εργάτης, με εκατομμύρια κινήσεις στη δουλειά,
χωρίζονται για τελευταία φορά, ένα απόγευμα, τόσο διακριτικά.
Ούτε που το προσέχουν.
Από τη μία πλευρά, τα παλιά λεωφορεία δεν έχουν δικαίωμα συνταξιοδότησης.
Η διοίκηση τα μεταπωλεί. Πρέπει να ξαναρχίσουν μια νέα καριέρα.
Από την άλλη, οι παλιοί εργάτες.
Τα γηρατειά, όπως γνωρίζει ο κάθε μεροκαματιάρης,
έρχονται αναπόφευκτα.
Τα γηρατειά σαν αποζημίωση, σαν συμφωνία που ο καθένας νομίζει πως έχει συνάψει.
Έχουν πληρώσει γι΄ αυτό, για τα γηρατειά.
Τη μόνη ηλικία που σ' αφήνουν σε ησυχία.
ΒΡΑΔΙΝΗ ΑΝΑΠΑΥΣΗ
Μα ποια ησυχία;
Ανάπαυση με 9.000 φράγκα το μήνα. Απομόνωση στις παλιές συνοικίες.
Στο άσυλο.
Προσμένουν τη μακρινή ώρα που αναφαίνεται από τον τόπο των παιδικών τους χρόνων,
την ώρα που τα ζώα επιστρέφουν και οι λόφοι καλύπτονται από σκιές.
Το γάβγισμα των σκύλων, η μυρωδιά του κοπαδιού.
Μια γνώριμη φωνή, πολύ μακρινή...
Όχι. Σχεδόν μπορούν ν' απλώσουν το χέρι και ν' αγγίξουν τη σελίδα
του πρώτου τους αναγνωστικού.
Έξω, κάνει κρύο.
Ο σκύλος έρχεται να ζεσταθεί στα πόδια μας.
Η μαμά έχει σερβίρει την σούπα. Είναι πολύ ζεστή.
Ο Ζακ κάθεται καλά.
Οι πλατείες δεν έχουν αντικαταστήσει τα τοπία της Ιλ-ντε-Φρανς
που έφταναν μέχρι χθες ως το Παρίσι ν' ανταμώσουν τους ζωγράφους.
Ο βιαστικός ταξιδιώτης αγνοεί τα προάστια.
Αυτοί οι δρόμοι, που ταιριάζουν πιο πολύ για οδοφράγματα παρά για διαδηλώσεις
κρύβουν σαν μυστικό απρόσιτες ομορφιές.
Αυτός που θα μπορούσε να μιλήσει για αυτές σιωπά.
Κανείς δεν του έμαθε να τις διαβάζει.
Προικισμένο παιδί που η εφηβεία θα βρει σκυθρωπό και ακίνητο για πάντα.
Δεν έκανε καλά που έμεινε έγκλειστος στον τόπο γέννησής του.
Μερικά παραπάνω χιλιόμετρα στο περιθώριο.
Χρόνια και χρόνια σε ξενοδοχεία και ενοικιαζόμενα δωμάτια.
Δέκα άτομα συνωστισμένα στο ίδιο δωμάτιο.
Χτυπήματα εκατέρωθεν. Αυτιά κλειστά στις φωνές.
Και η δουλειά να τελειώνει την ώρα που κλείνουν τα μουσεία.
Καμία προαγωγή, κανένα συνταξιοδοτικό πρόγραμμα,
καμία δαπάνη δε θα κάνουν εφικτή την καυτηρίαση.
Δεν πρέπει να μείνει τίποτα που διαιωνίζει τη μιζέρια.
Το μάθημα του σκότους ποτέ δε γράφεται στις βάσεις των μνημείων.
Το «Χέρι της Δόξας» που διατάζει και καθοδηγεί
μπορεί κάποτε κι αυτό να ικετεύσει.
Αρκεί μια απλή αλλαγή οπτικής γωνίας.